Mantelzorg

Mantelzorg, praten we er wel genoeg over?

Een op de vijf werknemers heeft naast het werk ook mantelzorgtaken. Het is belangrijk dat werkgever en werknemer het daar samen over hebben. Werknemers praten vaak niet over hun mantelzorgtaken en werkgevers vragen er niet altijd naar. Toch is dat wel nodig. Onderzoek van de Stichting Werk en Mantelzorg laat zien dat aandacht voor mantelzorg problemen kan voorkomen. 
Onderzoek van zorgverzekeraar CZ toont aan dat 18% van het ziekteverzuim wordt veroorzaakt door mantelzorg. Bij bedrijven die in een onderzoek van WomenInc (2016) zorgvriendelijk worden genoemd, is het ziekteverzuim 1% lager dan het gemiddelde, het verloop 2% lager en de omzetgroei 1,3% hoger. Dat past bij de ervaringen van de Stichting Werk & Mantelzorg dat ondersteuning van mantelzorgers bijdraagt aan zowel het welzijn van medewerkers als aan de resultaten van de werkgever: "Want medewerkers met werk en privé in balans zijn vitaler, productiever, innovatiever, werken beter samen en zijn meer tevreden over hun werk. Zij hebben meer vertrouwen in het management, zijn loyaler en meer betrokken.”
 
Mantelzorgers zijn mensen die langdurig en onbetaald zorgen voor een chronisch zieke, gehandicapte of hulpbehoevende persoon uit hun omgeving. Dit kan de partner, kind of ouder zijn, maar ook een ander familielid, vriend of kennis (Werk en Mantelzorg, 2019).

Onderzoek bouwmaterialengroothandel
Een in het najaar van 2020 in opdracht van de sociale partners uitgevoerd beperkt onderzoek onder werkgevers in de bouwmaterialengroothandel laat zien dat zij het percentage mantelzorgers onder hun werknemers lager inschatten dan het landelijk gemiddelde. Dat komt overeen met het landelijke beeld. De Stichting Werk en Mantelzorg geeft aan dat bij 44% van de mantelzorgers de werkgever niet op de hoogte is. Bij een kwart zijn ook naaste collega’s niet ingelicht. Vreemd is dat niet, omdat maar een op de zes werkende mantelzorgers aangeeft werk en zorg slecht te kunnen combineren. Mantelzorg wordt vaak gezien als iets dat er gewoon bij hoort. 

Informatiebehoefte
Structurele aandacht voor de combinatie van werk en mantelzorg is belangrijk. Het aantal mensen dat mantelzorg verleent zal als gevolg van de vergrijzing en het langer thuis wonen van ouderen de komende jaren alleen nog maar stijgen. Werkgevers realiseren zich dat ook. Van de werkgevers in de bouwmaterialengroothandel die meededen aan het onderzoek van de sociale partners geeft 60% meer te willen weten over de wet- en  regelgeving met betrekking tot mantelzorg en 40% heeft behoefte aan actieve informatievoorziening (bijvoorbeeld vanuit hun brancheorganisatie). Dat is overigens niet direct omdat de indruk bestaat dat het nu niet goed gaat. De meeste werkgevers geven aan dat het onderwerp bespreekbaar is. In de praktijk blijkt dat men er onderling - op de werkvloer of in overleg met de p&o-afdeling - vrijwel altijd uitkomt. Maar dat betekent niet dat het niet beter kan. Dat blijkt ook uit het landelijke onderzoek onder werknemers, waarvan 51% aangeeft niet te weten welke ondersteuningsmaatregelen er zijn bij werkgevers.

Hoe zit het in uw organisatie?
In de praktijk gaat het vrijwel altijd om maatwerk. Werkgevers hechten daar ook aan, omdat mogelijke oplossingen mede samenhangen met de functie en de situatie op de werkvloer. Driekwart van de mantelzorgers en 86% van de leidinggevenden geeft aan dat flexibel werken helpt werk en privé beter te combineren. Maar wat werkt voor uw organisatie? De Stichting Werk en Mantelzorg heeft daarvoor een monitor ontwikkeld. Werkgevers kunnen hiermee aan de hand van vijf thema’s  (Bekendheid en bespreekbaarheid, Begrip en steun, Combinatie werk en mantelzorg,  Gezondheid en Oplossingen) inzicht krijgen. Bekijk hier een demo van de Nationale Werk & Mantelzorg Monitor.  (foto: Shutterstock)

 

Oplossingen

Er zijn verschillende oplossingen mogelijk om als mantelzorger in balans te blijven. Denk bij oplossingen niet alleen aan het gebruik maken van de wettelijke verlofregelingen en het opnemen van verlofuren, maar bijvoorbeeld ook aan:
  • Bewustwording creëren,
  • flexibel werken,
  • zelfroosteren,
  • tijdelijk overdragen van taken,
  • tijdelijk minder werken,
  • (WMO)-voorzieningen via gemeente of zorgverzekeraar,
  • mantelzorgondersteuning,
  • begrip tonen en het gesprek aangaan,
  • mogelijkheid om onder werktijd dingen te regelen,
  • aandacht, sociaal contact en betrokkenheid.

MantelzorgNL

MantelzorgNL is de landelijke vereniging die opkomt voor iedereen die zorgt voor een naaste.

Wet- en regelgeving m.b.t. mantelzorg