Algemeen beleid

Beleidsstrategie Hibin 2019 - 2025

Netwerk van de Bouwtoelevering 2025
 
Inhoud
Managementsamenvatting
Inleiding
Hoofdstuk 1: Bouwtoelevering kijkt naar de toekomst
Hoofdstuk 2: Vijf kernvoorwaarden Koninklijke Hibin
Hoofdstuk 3: Koninklijke Hibin kijkt vooruit
Hoofdstuk 4: Ambities Hibin per thema
Hoofdstuk 5: Anticiperen op verandering
Hoofdstuk 6: Werken met het Netwerk van de Bouwtoelevering
Hoofdstuk 7: De Hibin-organisatie na 2019

Managementsamenvatting
Netwerk van de Bouwtoelevering 2025  beschrijft de ambities en de rol van Koninklijke Hibin en haar leden. Dit strategiedocument is het vervolg op de toekomstverkenning voor de bouwgroothandel, zoals beschreven in de publicatie ‘Een Andere Wind’ (juni 2018). 

Netwerk van de Bouwtoelevering 2025 is een document voor ondernemers in de bouwtoelevering en een uitnodiging aan allen die een belang hebben bij de gebouwde omgeving, om samen te werken aan invulling van bouwgerelateerde maatschappelijke opgaven. 

Koninklijke Hibin presenteert vier maatschappelijke opgaven die deel uitmaken van de dagelijkse praktijk van leden. Het zijn opgaven waarbij de bouwtoelevering een bijdrage kan leveren door inzet van haar kennis, positie en rol. 

Vier maatschappelijke opgaven
Versnelling van de bouw- en renovatieopgave
Minder primaire grondstoffen
Data voor stroomlijning van de bouwsector
Hindervrije bouwlogistiek

Er zijn vijf kernvoorwaarden waaraan Hibin wil voldoen om aan de genoemde maatschappelijke opgaven te kunnen werken. 

Vijf kernvoorwaarden
Zichtbare autoriteit
Proactieve netwerkpartner
Deler van kennis en ervaring
Aantrekkelijk werkgever
Inspirerend samenwerker

De Hibin-strategie is gebaseerd op transparantie en samenwerking. De grote bouwgerelateerde maatschappelijke opgaven van deze tijd kunnen we alleen in gezamenlijkheid aanpakken. Hibin manifesteert zich daarom nadrukkelijk als Netwerk van de Bouwtoelevering. De bouwtoelevering is de schakel in de bouw van waaruit effectieve samenwerking tot stand kan komen. 
Inleiding
Netwerk van de Bouwtoelevering 2025 geeft een beeld van de rol die de bouwtoelevering kan spelen in de maatschappelijke opgaven waar de bouw in Nederland zich voor gesteld ziet. In dit document krijgt u een inkijkje in hoe de bouwtoelevering ontwikkelingen in de bouw beoordeelt, welke rol de branche voor zichzelf ziet én hoe Hibin op een praktische manier binnen netwerken aan oplossingen wil werken. 

U leest hoe de bouwtoelevering vier maatschappelijke opgaven koppelt aan de eigen bedrijfsmatige doelen en aan welke kernvoorwaarden de branche wil werken om die ambitie waar te maken. Op basis van de rol van de branche en de randvoorwaarden die daarvoor nodig zijn, is vervolgens beschreven wat dit betekent voor (de rol van) Koninklijke Hibin.

Rol van de bouwtoelevering
De bouwtoelevering heeft een belangrijke rol in verduurzaming/circulariteit, de digitalisering, de versnelling van de bouwopgave en het beter stroomlijnen van de bouwlogistiek in Nederland. Koninklijke Hibin wil ondernemers in de bouwtoelevering ook in de toekomst blijven ondersteunen bij de invulling van die rol en daarmee een bijdrage leveren aan landelijke ambities voor de gebouwde omgeving. 

De handels- en kennisfunctie is voor Hibin de verbindende factor, zonder onderscheid te maken ten aanzien van producten. Uitgangspunt voor de Hibin-strategie zijn de rol en de toegevoegde waarde van de bouwtoelevering gedurende de gehele levenscyclus van bouwwerken. Gedurende die levenscyclus wisselt de rol van de bouwtoelevering en vindt interactie plaats met steeds andere (combinaties van) klantgroepen in het bouwproces. Hibin wil met al deze betrokken belanghebbenden samenwerken. Hibin doet dat op basis van de eigen strategische keuzes.

Toekomstverkenning
In de zomer van 2018 heeft Hibin een toekomstverkenning gepubliceerd, waarin de betekenis van ontwikkelingen voor de bouwtoelevering gedetailleerd in kaart is gebracht. Aan de hand van vier door de sector zelf opgestelde scenario’s (zie bijlage 1) hebben ondernemers instrumenten gekregen om invulling te geven aan hun bedrijfsstrategie. De reacties vanuit de leden zijn mede gebruikt om de Hibin-strategie vorm te geven.

Traditionele scharnierfunctie 
De Hibin-achterban heeft van oudsher een scharnierfunctie in de bouwketen. Vraag en aanbod komen er samen, niet alleen op productniveau, maar ook ten aanzien van logistiek, kennis en financiering. Ambities en ontwikkelingen bij fabrikanten en de uitvoerende bouw hebben per definitie invloed op het functioneren van de bouwtoelevering.

Grote veranderingen
De afgelopen decennia is de manier waarop de bouwtoelevering met die positie is omgegaan, veranderd. De ontwikkelingen aan beide zijden van de keten zijn door bij Hibin aangesloten groothandelsbedrijven aangegrepen om zich te onderscheiden. De traditionele rol van ‘doorgeefluik’ die we in de vorige eeuw nog bij het grootste deel van de bedrijven zagen, bestaat niet of nauwelijks meer. Hibin-leden zijn zich bewust van de toegevoegde waarde die zij kunnen leveren. Zij hebben hun aanbod en rol dienovereenkomstig aangepast en hebben zo hun eigen ‘plekje in de wei’ veroverd. 

Gevarieerd speelveld
De van oorsprong betrekkelijk eenvormige branche is veranderd in een zeer gevarieerd speelveld met internationaal opererende concerns en mkb-bedrijven (voor een belangrijk deel georganiseerd via inkooporganisaties), met breedassortimentbedrijven en specialisten. Daaronder zijn bedrijven die zich primair richten op grote aannemers of juist zzp’ers en klusbedrijven willen bedienen. Bedrijven onderscheiden zich bijvoorbeeld op het gebied van duurzaamheid, digitalisering of het aanbieden van extra diensten om de klant te ontzorgen. Heel vaak passen bedrijven in meer dan één van de genoemde profielen. 

Versnelling diversificatie 
Onder invloed van nieuwe ontwikkelingen versnelt bovengenoemde diversificatie binnen de bouwtoelevering. De bouwtoelevering schuift op naar (ook) prefabricage en assemblage en anderzijds naar de rol van uitvoerder/aannemer. In die rol nemen bedrijven volwaardig deel in aanbestedingen of bieden ze producten aan inclusief plaatsing/montage. 

Deze bewegingen naar voren en/of naar achteren in de keten betekenen vaak dat de pure handelsrol van bij Hibin aangesloten bedrijven relatief kleiner wordt. Deze ontwikkelingen staan ook aan de basis van de transitie van Hibin als brancheorganisatie voor de bouwmaterialengroothandel naar Netwerk van de Bouwtoelevering. Met uitzondering van een enkel bedrijf dat volledig kiest voor bijvoorbeeld prefabricage, blijft de groothandelsfunctie (kennis, financiering en logistiek) overigens wel de kern van de activiteiten. Daarmee is het de verbindende factor tussen leden onderling.

De veranderende rol betekent een toename van de potentiële impact van de bouwtoelevering op de gehele bouwsector en de daaraan verbonden maatschappelijke belangen. Met Netwerk van de Bouwtoelevering 2025 neemt de branche de verantwoordelijkheid die daarbij hoort.


Hoofdstuk 1
Bouwtoelevering kijkt naar de toekomst
Aan de hand van vier toekomstscenario’s hebben Hibin-leden gediscussieerd over de toekomst van de bouwtoelevering. Ondernemers zien de ontwikkelingen van traditioneel naar industrieel bouwen als impactrijke trend. Zij maken vervolgens verschillende strategische keuzes, variërend van optimalisatie van de bestaande functie tot 
prefabricage.

Aanvullend heeft Hibin de toekomstverkenning uitgebreid naar deskundigen van binnen en buiten de branche. In een zogeheten Delphi-onderzoek  hebben deze experts zich uitgesproken over trends en impactrijke ontwikkelingen. Met de inzichten van zowel handelaren als fabrikanten en andere experts is een goed beeld ontstaan van de richting waarin de bouw zich beweegt. Dit inzicht helpt Hibin-leden in hun strategische afwegingen en is ook richtinggevend voor het beleid van Hibin. 

De ontwikkelingen  zoals beschreven in de toekomstverkenning, zijn te verdelen in autonome ontwikkelingen (waarop de bouwtoelevering zelf geen invloed heeft) en bouwontwikkelingen. 

Autonome ontwikkelingenBouwontwikkelingen
Digitalisering
Demografische ontwikkelingen
Rol overheid/eindgebruiker
FinancieringDuurzaamheid/circulariteit
Industrialisatie
Logistiek


De bouwontwikkelingen leveren de drie dominante thema’s voor de strategie van de bouwtoelevering: 
duurzaamheid/circulariteit;
ICT/digitalisering;
logistiek.

Overkoepelend heeft de bouwtoelevering een verantwoordelijkheid in het verminderen van de woningschaarste.
Vier maatschappelijke opgaven
De visie op de toekomst van de bouwtoelevering resulteert erin dat Koninklijke Hibin zich de komende jaren wil richten op vier maatschappelijke opgaven.

Versnelling van de bouw- en renovatieopgave
De bouw staat voor een enorme opgave. De terugval van de woningproductie in de crisis heeft geleid tot een tekort van circa 200.000 woningen. Volgens de Nationale Woonagenda zijn er 75.000 nieuwbouwwoningen per jaar nodig, terwijl de jaarproductie in 2018 en 2019 stokt op circa 65.000. Naar verwachting moeten er tot 2030 een miljoen nieuwe woningen worden gebouwd. 

Het feit dat het grootste deel van de bevolkingsaanwas in die periode voor rekening van de grote steden komt, betekent dat de Randstad met naar schatting 900.000 inwoners groeit. De groei van het aantal nieuwbouwwoningen zal daardoor voor een groot deel gerealiseerd moeten worden in binnenstedelijke omgevingen met alle daarbij horende complicaties op het gebied van duurzaamheid en logistiek. Met de groei van de steden neemt de werkgelegenheid in de Randstad toe, en daarmee de behoefte aan utiliteitsgebouwen.

De energietransitie en het besluit om de winning van aardgas in Groningen af te bouwen, leiden tot een forse groeiversnelling van de verduurzamings-/renovatievraag. Tot 2050 zullen in Nederland 7,5 miljoen woonhuizen en circa 500.000 overheids- en kantoorgebouwen verduurzaamd moeten worden.

Het opschalen van de bestaande bouwpraktijk is onvoldoende om deze uitdagingen het hoofd te bieden. De gewenste versnelling van de woningnieuwbouw en de verduurzaming van de bestaande woningvoorraad maken effectievere geïndustrialiseerde bouwprocessen noodzakelijk. 

Rol van de bouwtoelevering 
De bouwtoelevering kan een belangrijke bijdrage leveren aan versnelling van de bouw- en renovatieopgave. Verdergaande digitalisering van de bouwtoelevering levert een bijdrage aan industrialisatie van de nieuwbouw en grootschalige renovatie. Toepassing van BIM stelt de bouwtoelevering in de gelegenheid vroeg in het ontwikkel-/bouwproces in te stappen en zo een onbelemmerde en tijdige aanvoer van bouwmaterialen te garanderen. De kennispositie van de bouwtoelevering helpt zzp’ers, klusbedrijven en aannemers in het mkb-segment in de uitvoering van kleinschalige nieuwbouw en renovatie.


Minder primaire grondstoffen
Naast verduurzaming op systeemniveau - naar energieneutraal - speelt ook de verduurzaming op materiaalniveau. Hergebruik van materialen en de ontwikkeling van bio-based bouwmaterialen moeten ertoe leiden dat er minder gebruik wordt gemaakt van primaire grondstoffen. Hergebruik van grondstoffen krijgt steeds meer aandacht. Zowel kwantitatief als kwalitatief. Fabrikanten ontwikkelen nieuwe producten waarbij (deels) gebruik wordt gemaakt van gerecyclede grondstoffen. Daarnaast groeit het aantal initiatieven dat erop gericht is materialen in hun oorspronkelijke vorm - zonder kwaliteitsverlies - te hergebruiken (urban mining). 

De product- en materiaalstroom die voortkomt uit urban mining vindt mondjesmaat z’n weg naar projecten. Koplopers in dit soort trajecten zijn veelal de opdrachtgevers die circulariteit als belangrijke component in de opdrachtverlening of aanbesteding hebben meegenomen. De verwachting is dat naarmate toeleveranciers beter in staat zijn beschikbaarheid van herbruikbare materialen en grondstoffen te garanderen het marktaandeel voor circulaire bouwmaterialen zal groeien.

Van alle geproduceerde elementen zullen in een materiaalpaspoort de (gerecyclede) grondstoffen bekend zijn. Een belangrijke voorwaarde voor een start van de circulaire energie. Aan de bronzijde wordt gewerkt aan het op materiaalniveau in kaart brengen van de gebouwde omgeving. Dat betekent dat de waarde en het niveau van hergebruik van bouwmaterialen per gebouw vastgelegd worden. Bij sloop, transitie of renovatie is dan bekend welke materialen op welk moment beschikbaar komen.

Rol van de bouwtoelevering
De bouwtoelevering kan aan twee kanten van de cyclus toegevoegde waarde bieden. Enerzijds door afvalstromen (van vaak hoogwaardige recycle kwaliteit) van bouwplaatsen af te voeren naar recycle-/upcycle bedrijven. Anderzijds door circulaire bouwmaterialen op te nemen in het assortiment. Op termijn kan een werkwijze ontstaan waarbij circulaire bouwmaterialen als volwaardig alternatief worden aangeboden binnen bestaande digitale systemen (BIM). Naast de logistieke-/distributie functie van de bouwtoelevering zal ook de kennisfunctie (materiaaleigenschappen, toepasbaarheid, verwerking) van de bouwtoelevering essentieel zijn in het opschalen van het gebruik van circulaire bouwmaterialen.

Data voor stroomlijning van de bouwsector
De vraag naar beter, sneller, goedkoper en flexibeler bouwen, aangevuld met de wens de materiaalstroom te sluiten (circulair bouwen), leidt tot meer industrialisatie. Die geïndustrialiseerde bouw betekent dat meer bouwdelen onder geconditioneerde omstandigheden in de fabriek kunnen worden gemaakt en dat meer gebouwonderdelen op de bouwplaats (‘on the spot’) kunnen worden gemaakt met behulp van 3D-printing. De geïndustrialiseerde bouw kan volgens deskundigen oplopen tot wel 70% van het totaal. Materialen en complete producten zullen vaker direct van de fabriek naar de bouwplaats gaan. In dat proces krijgt de bouwtoelevering (geleidelijk aan) een andere rol.

We groeien steeds meer toe naar een situatie waarin slimme materialen informatie geven over bijvoorbeeld benodigd onderhoud en levensduur, op basis waarvan producten en processen worden geoptimaliseerd. Er vindt uitwisseling plaats tussen verschillende informatiebronnen, waardoor ook informatie over gebruik, gedrag en klantwaardering continu teruggekoppeld wordt. Toepassing van bigdatatechnologie in dat proces levert informatie op die kan helpen om klantgerichter (levensloopbestendig, gezonder, comfortabeler) te bouwen.

Rol van de bouwtoelevering
Vanuit de bestaande functie kan de bouwtoelevering toegroeien naar (mede) de rol van dataleverancier voor zowel fabrikanten als uitvoerende bouw. Inzet van kennis over materiaaleigenschappen, toepasbaarheid en verwerking helpt om data te vertalen naar praktische toepassingen. Zo kan de bouwtoelevering een bijdrage leveren aan continue optimalisatie van het bouwproces.

Hindervrije bouwlogistiek
De bouwsector heeft als grootverbruiker een verantwoordelijkheid in het terugbrengen van het aantal bouwgerelateerde transportbewegingen. Doel daarbij is niet alleen de beperking van het gebruik van fossiele brandstoffen, maar ook beperking van hinder (geluid, fijnstof, minder vervoersbewegingen, kortere bouwtijd). Het feit dat een groot deel van de nieuwbouw de komende periode plaats zal vinden in binnenstedelijk gebied, maakt deze opgave des te urgenter. Niet in de laatste plaats voor de bouwsector zelf. Bereikbaarheid en logistieke kosten worden steeds essentiëlere aspecten voor een succesvol en rendabel bouwproject.

Onderzoek toont aan dat de bouwlogistiek efficiënter kan door slimmer te combineren (cargopooling). Dit vergt (bereidheid tot) samenwerking tussen verschillende leveranciers, fysieke verzamel- en overslagpunten (bouwhubs) en verregaande gedigitaliseerde transportplanning.

Rol van de bouwtoelevering
De bouwtoelevering beschikt over een landelijk dekkend logistiek netwerk met honderden fysieke locaties die deels al als bouwhub gebruikt worden en waarbij nog genoeg ruimte is voor optimalisatie. Het is denkbaar dat (combinaties van) bedrijven nauwer gaan samenwerken in het beleveren van bouwprojecten. Dat kan binnen de bouwtoelevering, maar ook over de verschillende takken van de groothandel heen.

Digitalisering is randvoorwaardelijk voor het tot stand brengen van effectievere bouwlogistiek. De te maken efficiencyslag kan gevonden worden in het verbinden van – vaak al per individuele leverancier geoptimaliseerde – bevoorrading van bouwprojecten.


Hoofdstuk 2
Vijf kernvoorwaarden Koninklijke Hibin
De rol die Koninklijke Hibin wil spelen in de vier maatschappelijke opgaven, betekent dat aan een aantal randvoorwaarden moet worden voldaan. Deze randvoorwaarden zijn bepalend voor de inrichting van de organisatie van Hibin.

Zichtbare autoriteit
Individuele bouwtoeleveringsbedrijven hebben een rol in de genoemde vier maatschappelijke opgaven. Koninklijke Hibin heeft een rol in het signaleren en delen van ontwikkelingen en het coördineren van (brancheoverstijgende) pre-concurrentiële samenwerking op deze dossiers. Aanvullend kan Koninklijke Hibin aangesloten bedrijven ondersteunen en/of het initiatief nemen voor bouwbranchebreed overleg en samenwerking, kennisontwikkeling, lobby en belangenbehartiging. Om die rol goed te kunnen vervullen, is het essentieel dat Hibin herkend en erkend wordt als partij die een wezenlijke bijdrage kan leveren. Het feit dat Hibin gevraagd en ongevraagd participeert in initiatieven als DigiDealGO, de Bouwcoalitie en verschillende convenanten (Green Deal Duurzame Logistiek, Green Deal Bevorderen Duurzaam Bosbeheer), toont aan dat Hibin op onderdelen al een goede netwerkpositie heeft. Hibin wil die positie in overleg met leden en andere belanghebbenden verder uitbouwen en daarmee de zichtbaarheid van de bouwtoelevering op de genoemde maatschappelijke opgaven vergroten.

Proactieve netwerkpartner
Vanuit de scharnierfunctie die de bouwtoelevering heeft, is Hibin van oudsher een brancheorganisatie die de samenwerking opzoekt. De branchevereniging wil namens de aangesloten leden functioneren als netwerkorganisatie die op deelterreinen effectief in gelegenheidscoalities wil werken aan het verwezenlijken van de eigen doelen. Meer dan in het verleden wil Hibin potentiële partners opzoeken en vanuit een gezamenlijk belang verder werken. Daarbij streeft Hibin niet alleen naar samenwerking op het niveau van brancheverenigingen/belangenbehartigers, maar juist ook tussen ondernemers onderling. 

Deler van kennis en ervaring
Effectief samenwerken is gebaseerd op vertrouwen, op geven en nemen. Zoals de bouwtoelevering de verbindende schakel is tussen producenten en uitvoerders in de bouw, zo wil Hibin de verbindende schakel zijn in de samenwerking. Hibin wil in dat proces op basis van wederkerigheid kennis en ervaringen delen. Uitgangspunt in het denken is dat elke partij altijd een eigen belangenafweging zal maken. Waar belangen samenvallen kunnen oplossingen tot stand komen die verdergaan dan de som der delen.

Aantrekkelijk werkgever
De bouwtoelevering is een aantrekkelijk werkgever en wil zich als zodanig profileren. Individuele bedrijven hebben hun eigen verantwoordelijkheid in werving en selectie. Hibin kan als branchevereniging een rol spelen in het zichtbaar maken van de branche als geheel en in de contacten met het (beroeps)onderwijs. In het aantrekkelijker maken van techniek/bouw als opleidingsrichting ziet Hibin een gezamenlijk belang met andere partijen in de bouwsector, waaronder ook de vakbonden en het beroepsonderwijs.


Inspirerend samenwerker
Het anno 2019 effectief opereren als netwerkorganisatie vergt een mensgerichte aanpak. Actieve participatie van leden, in welke vorm dan ook, moet gebaseerd zijn op welbegrepen eigenbelang. Actieve participatie moet niet alleen de netwerkorganisatie, maar ook de mensen zelf iets opleveren in de vorm van kennis, ervaring en contacten. 
Uitgangspunt is dat participatie wordt bereikt door middel van inspiratie. Dit geldt niet alleen binnen Hibin zelf, maar ook in door Hibin geïnitieerde samenwerking met andere partijen. Hibin wil zich presenteren als inspirerend samenwerker, onder andere naar de (vertegenwoordigers van) verschillende klantgroepen van de bouwtoelevering met wie Hibin wil samenwerken aan de genoemde vier maatschappelijke opgaven.

Hibin kiest waar mogelijk – zowel intern als extern - voor kortdurende (projectgebonden) verplichtingen. In plaats van lidmaatschap van bijvoorbeeld een commissie voor een vaste periode ziet Hibin meer in betrokkenheid op projectbasis in bijvoorbeeld een tijdelijke werkgroep. Waar mogelijk kiest Hibin hierbij voor interactieve vormen, zoals rondetafelconferenties en workshops, bij voorkeur gecombineerd met een voor het onderwerp relevante rondleiding, presentatie of workshop. In de uitwerking wil Hibin vanuit de belangen van potentiële deelnemers naar een werkbare en zinvolle invulling komen.



Hoofdstuk 3
Koninklijke Hibin kijkt vooruit

Hibin anno 2019
Een brede groep bouwmaterialengroothandelsbedrijven is verenigd in brancheorganisatie Koninklijke Hibin. Er zijn 416 vestigingen met een personeelsbestand van om en nabij de 8.000 medewerkers bij Hibin aangesloten. Daarmee dekt Hibin circa 90% van de branche. Naast de groothandels bedrijven zijn ook ruim veertig fabrikanten van bouwmaterialen bij Hibin aangesloten.
Met de diversificatie van de branche is ook de rol van Hibin geëvolueerd. Met dat bedrijven steeds meer hun eigen, unieke weg zochten, is het gezamenlijk belang de afgelopen decennia kleiner geworden. Hibin heeft hierop geanticipeerd door circa tien jaar geleden het roer om te gooien en zich, ruim honderd jaar na de oprichting, opnieuw uit te vinden. Hibin afficheert zich sindsdien als brancheorganisatie nieuwe stijl. De vereniging heeft de diversiteit van de achterban (bouwtoelevering) omarmd en het dienstenpakket daarop afgestemd. Die aanpak heeft de afgelopen jaren geresulteerd in groei van het aantal leden en een prominentere rol voor Hibin in bouwketengerelateerde netwerken. Netwerk van de Bouwtoelevering 2025 is een voortzetting van dat proactieve beleid.

Hibin na 2019
De rol van Koninklijke Hibin evolueert verder. Hibin ontwikkelt zich meer en meer tot netwerk. Binnen dat netwerk wordt in steeds wisselende coalities gewerkt. Onderwerpen worden zowel rechtstreeks vanuit de achterban geagendeerd als vanuit de interactie van die achterban met klantgroepen en andere partijen in de bouw. Dat resulteert in activiteiten die op initiatief van de eigen achterban in gang worden gezet, én in activiteiten die in overleg met netwerkpartners worden geïnitieerd, gedefinieerd, gefinancierd en uitgevoerd.

Hibin wil dit doen vanuit een heldere eigen visie en ambitie op de thema’s waarop Hibin actief wil zijn. De organisatie van Koninklijke Hibin is flexibel ingericht, zodat snel en adequaat kan worden ingespeeld op nieuwe ontwikkelingen. 

Thema’s en activiteiten
De kern van de Hibin-activiteiten verandert niet. Hibin ondersteunt leden met het signaleren, delen van kennis en het scheppen van de juiste randvoorwaarden om hun verschillende klantgroepen (waaronder aannemerij, industrie, woningbouwcorporaties, zzp’ers, consumenten ) goed te kunnen bedienen. Hibin heeft de ambitie om – meer dan voorheen - samen met leden de wensen en verlangens van klantgroepen nauwgezetter in beeld te brengen en vervolgens met de verschillende klantgroepen in gesprek te gaan over hun belangen en uitdagingen. 

Het speelveld waarbinnen Hibin toegevoegde waarde kan bieden, is eerder gedefinieerd aan de hand van een vijftal thema’s: 
arbeidsvoorwaarden/cao
kennis/hrm
duurzaamheid/circulariteit
digitalisering en informatisering
logistiek 
De eerste twee zijn in hoofdzaak gerelateerd aan interne processen. De laatste drie hebben een sterke relatie met de genoemde maatschappelijke ontwikkelingen. Het speelveld van Hibin beslaat ook in de nabije toekomst deze vijf thema’s.
Algemene taken en verantwoordelijkheden
Het signaleren en kennisdelen, een kerntaak van Hibin, overstijgt de genoemde beleidsthema’s. Hibin signaleert en ondersteunt leden op het gebied van wet- en regelgeving, subsidies en marktinformatie. Ten aanzien van cao-arbeidsvoorwaarden onderhoudt Hibin contacten met sociale partners en onderhandelt namens de werkgevers over de cao. Ten aanzien van kennis/hrm heeft Hibin een ondersteunende en ontwikkelende rol (Hibin Opleidingen) en wil in het kader daarvan ook voor dit beleidsthema Experttafels organiseren.

Wisselende contacten
Uit onderstaande afbeelding blijkt dat de bouwtoelevering in de zeven fases van een bouwwerk steeds met een andere deelverzameling van partijen/belangen te maken heeft. Daaruit volgt dat Hibin, afhankelijk van het beleidsthema, te maken heeft met wisselende groepen van partijen met gedeelde belangen per thema.

De ontwikkelingen die Hibin in het kader van de toekomstverkenning op een rijtje heeft gezet, betekenen dat er op onderdelen zal worden ingezet op verdieping, waarbij samenwerking in deelcoalities met andere belanghebbenden voorop staat.
De activiteiten van Koninklijke Hibin vinden plaats op vier niveaus:
 
signaleren;
kennisdelen;
coördineren;
ontwikkelen en ondersteunen / beïnvloeden en belangenbehartigen.


Hoofdstuk 4
Ambities Hibin per thema

Arbeidsvoorwaarden/cao
Hibin streeft naar een modern arbeidsvoorwaardenbeleid, waarbij de volgende aspecten met elkaar in balans zijn:
toekomstbestendige en financieel weerbare bedrijven;
gelijk speelveld t.o.v. afspraken in aanpalende branches;
marktconformiteit in beloning en aanvullende arbeidsvoorwaarden;
duurzame inzetbaarheid van medewerkers;
faciliteren werving / binding jong talent.
(de ambitie is meer dan arbeidsvoorwaardelijk; Hibin wil ook werken aan de reputatie van de branche en mogelijkheden om jongeren te binden met stage- en werkleerplekken. Uitgangspunt is wel dat leden een eigen verantwoordelijkheid hebben om jongeren te verleiden en aan zich te binden).

Kennis/hrm
Hibin streeft naar een branche waar het kennisniveau proactief meegroeit met de ontwikkelingen in de markt. De rol van Hibin is in dezen gelegen in:
ontwikkelen van vanuit de praktijk gevoede vakopleidingen;
permanente ontwikkelprogramma’s (themagericht, masterclasses);
aansluiting zoeken bij het reguliere beroepsonderwijs;
ondersteuning van bedrijven in goed werkgeverschap.

Digitalisering/informatisering
Hibin streeft naar een bouwsector waarbinnen data, met het oog op efficiency en maximale kwaliteit van het eindproduct, gemakkelijk en gestandaardiseerd gedeeld kunnen worden. De rol van Hibin is in dezen gelegen in:
faciliteren van de rol van de bouwtoelevering als dataleverancier;
participeren in bouwbrede initiatieven;
digitalisering en logistiek, met speciale aandacht voor veiligheid en aansprakelijkheid in de keten. 

Duurzaamheid/circulariteit
Hibin streeft naar een gestroomlijnde overgang naar een meer circulaire bouw met daarin een koploperpositie voor de bouwtoelevering.
De rol van Hibin is in dezen gelegen in:
voorwaarden scheppend zijn (kaderstellend en juridische randvoorwaarden);
faciliteren duurzame bedrijfsvoering van leden;
bijdragen aan de traceerbaarheid van bouwmaterialen;
bevorderen van de groei van het aanbod circulaire materialen;
bevorderen van de overgang van ‘vastgoed naar losgoed’ (bezit naar gebruik). 

Logistiek
Hibin streeft naar een efficiëntere en meer duurzame bouwlogistiek. Uitgangspunt voor Hibin is daarbij dat leden m.b.t. logistiek ieder hun eigen verdienmodel hebben. De rol van Hibin is in dezen gelegen in: 
informeren en prikkelen leden m.b.t. beleid duurzame bouwlogistiek;
afstemming logistieke partners en gezamenlijke lobby op het gebied van digitalisering, verduurzaming en toegankelijkheid binnensteden;
creëren speciale aandacht voor veiligheid en aansprakelijkheid in de keten.
Hoofdstuk 5
Anticiperen op verandering
De toekomstverkenning naar de rol van de bouwmaterialengroothandel kreeg in 2018 niet voor niets de titel ‘Een Andere Wind’. Er waait een wind van continue verandering door de sector en Hibin wil daarop kunnen anticiperen. 

Naar aanleiding van de daaropvolgende consultatie van de achterban, heeft Hibin twee essentiële vragen beantwoord:
Welke bedrijven/organisaties wil Hibin vertegenwoordigen?
De ontwikkelingen in de branche, waaronder branchevervaging, verschuivingen in de keten, specialisatie en platforming, betekenen dat de achterban steeds diverser wordt. Het gezamenlijk speelveld wordt gevormd door de groothandelsfunctie met daaraan toegevoegde waarde, waarbij niet de bedrijfsvorm, maar het bouwgerelateerde product leidend is. Dat betekent dat Koninklijke Hibin met behoud van kwalitatieve randvoorwaarden ruimte wil bieden voor nieuwe spelers. Omdat het speelveld ook de komende periode zal blijven wijzigen, wil Hibin flexibele toelatingseisen hanteren. Dit uitgangspunt moet in de loop van 2019 een vervolg krijgen in toelatingseisen, statuten en huishoudelijk reglement.

Met welke partijen wil Hibin samenwerken?
In de hele keten is in toenemende mate sprake van afstemming en samenwerking in de keten. Hibin heeft de laatste jaren een sterke positie in die keten opgebouwd. Hibin kiest voor het verder uitbouwen van de positie in een breed bouwgerelateerd netwerk. Hibin wil dit doen met een herkenbaar eigen geluid, vanuit de eigen strategie. De mate waarin wordt samengewerkt, sluit aan bij de vier niveaus waarop Hibin wil acteren: signaleren en kennisdelen, coördineren, ontwikkelen en ondersteunen en belangenbehartiging. Dit kan in de praktijk betekenen dat Hibin zich aansluit bij een initiatief van gelijkgestemde netwerkpartners of dat Hibin agenderend is door op eigen initiatief een project te starten en daar netwerkpartners bij te zoeken. 

Uit de netwerkschijf (zie pagina x) blijkt welke organisaties op welke thema’s raakvlakken hebben met de belangen van Hibin. Naar aanleiding van de reacties op deze publicatie en het congres op 4 juni 2019, wil Hibin met ondernemers uit de verschillende geledingen verder bouwen aan een actief Netwerk van de Bouwtoelevering.

Hoofdstuk 6
Werken met het Netwerk van de Bouwtoelevering
Werken aan de vier maatschappelijke opgaven is per definitie een gezamenlijke activiteit van iedereen in het Netwerk van de Bouwtoelevering. Hibin doet een beroep op iedereen in dat netwerk om zijn/haar expertise in te zetten. De publicatie van dit document op 4 juni 2019 is tegelijkertijd de aftrap voor intensievere samenwerking met potentiële netwerkpartners.
Hibin wil samenwerking bevorderen en faciliteren. Proactief, maar vooral ook praktisch. Uitgangspunt is dat samenwerking voor alle betrokkenen is gebaseerd op welbegrepen eigen belang. Mat andere woorden: participeren moet de deelnemers ook iets opleveren. Hibin wil ervoor zorgen dat deelnemers:

-hun netwerk kunnen vergroten;
-kunnen deelnemen aan inspirerende bijeenkomsten en kennissessies (bij voorkeur op locatie);
-kunnen participeren in themagerichte digitale netwerken;
-zich vakinhoudelijk en persoonlijk kunnen ontwikkelen;
-hun inzichten en ideeën kunnen delen;
-een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan enkele essentiële maatschappelijke opgaven. 

Netwerkpartners kunnen deelnemen aan de Experttafels van Hibin. Hiervoor geldt geen vast lidmaatschap. Netwerkpartners kunnen op basis van hun expertise en/of belangstelling voor een specifiek onderwerp besluiten of zij een bijeenkomst al dan niet willen bijwonen. Hibin nodigt per bijeenkomst van een Experttafel steeds een aantal experts uit het netwerk uit. Hierbij zal Hibin onder andere een beroep doen op branche- en belangenorganisaties uit het netwerk. Daarnaast krijgen deskundigen individueel de gelegenheid zichzelf aan te melden.
Experttafels kunnen uitmonden in voorstellen voor concrete projecten. De Hibin-projectmanager zal in zo’n geval een projectplan uitwerken en op zoek gaan naar de bijbehorende middelen (financieel en ‘in kind’)
De Experttafels gaan in de tweede helft van 2019 van start. 

Hoofdstuk 7
De Hibin-organisatie na 2019
Met het oog op de snelheid waarmee ontwikkelingen plaatsvinden, is het vooral belangrijk dat Hibin flexibel is en snel kan anticiperen. De nieuwe organisatiestructuur wordt daarop ingericht. De flexibiliteit die inhoudelijk wordt nagestreefd, vindt haar vertaling in de overlegstructuren, die veel meer dan voorheen (tijdelijk) op projectbasis worden gevormd en waarvan de samenstelling kan worden afgestemd op inhoudelijke betrokkenheid van leden en mensen uit het netwerk. 

De Hibin-organisatie wil contacten met netwerkpartners intensiveren, zonder daarbij tijdrovende structurele organisatorische samenwerkingsverbanden op te tuigen. Afspraken met betrekking tot gezamenlijke doelen kunnen waar nodig worden vastgelegd in convenanten en/of principe-overeenkomsten. De uitwerking daarvan kan plaatsvinden aan Experttafels, waar leden en vertegenwoordigers van netwerkpartners al dan niet in wisselende samenstelling kunnen overleggen over de voortgang en te ondernemen activiteiten. Overleg vindt altijd plaats onder regie van een Hibin-projectmanager die ook de samenhang tussen verschillende beleidsthema’s bewaakt. Met de eigen strategie als vertrekpunt wil Hibin deze flexibele structuur in overleg met netwerkpartners verder vormgeven.

Het op basis van representativiteit vanuit de leden samengestelde bestuur met een portefeuilleverdeling op basis van de vijf thema’s en de Adviesraad veranderen niet. De verantwoordelijkheden van de Commissie van Toelating worden overgeheveld naar het bestuur, dat op basis van de nieuwe flexibele toelatingseisen viermaal per jaar lidmaatschapsaanvragen beoordeelt. Een transparante procedure met beroepsmogelijkheid wordt in de loop van 2019 uitgewerkt en voorgelegd aan de algemene ledenvergadering.
De Onderhandelingscommissie (OHC), die onderhandelingen voert met de sociale partners in het kader van de bedrijfstak-cao blijft, met behoud van de bestaande bevoegdheden gehandhaafd. 

De samenhang/overlap binnen het thema kennis/hrm vergt herijking van de rol en de invulling van de commissies CVO en CSA. De mogelijkheden hiervoor worden in de loop van 2019 verder verkend.

Experttafels
De bestaande commissiestructuur wordt vervangen door een meer participatieve overlegstructuur, waarin veel sterker dan nu het geval is de relatie wordt gelegd met netwerkpartners en hun belangen. De Experttafels (voor elke van de vier maatschappelijke opgaven en één voor kennis/hrm) opereren onder leiding van een projectmanager van Hibin. Bestuursleden zijn vanuit hun portefeuille betrokken. De verdere invulling is flexibel. Leden kunnen zowel structureel deelnemen als incidenteel op basis van de onderwerpen van dat moment. Op eenzelfde manier kunnen mensen uit het netwerk en externe deskundigen worden uitgenodigd om op deelonderwerpen input te leveren. 
De kernfuncties van de Experttafels zijn: signaleren van trends en ontwikkelingen, inzicht in belangen van netwerkpartners, adviseren aan het Hibin-bestuur m.b.t. concrete samenwerkingsverbanden en activiteiten. De projectmanager en het betrokken bestuurslid vormen de link naar het bestuur.

Hibin-bureau
Het Hibin-bureau signaleert, analyseert, faciliteert en adviseert op basis van ontwikkelingen die raken aan het belang van de bouwtoelevering. De noodzakelijke verdieping van de netwerkcontacten zal meer capaciteit vergen. Dit wordt deels opgevangen doordat activiteiten vaker samen met netwerkpartners zullen worden opgepakt, en door de actieve participatie van leden. Tegelijkertijd zal vanuit het Hibin-bureau de continuïteit van netwerkcontacten en de Experttafels gegarandeerd moeten worden. Daarvoor wordt een projectmanager aangetrokken.


Ede, 4 juni 2019 

PDF strategienota 'Netwerk van de Bouwtoelevering 2025'

Contact algemeen beleid

Voor meer informatie over de Beleidsnotitie, kunt u contact opnemen met Peter van Heijgen, p.van.heijgen@hibin.nl

Contact arbeidsvoorwaarden

Voor meer informatie over arbeidsvoorwaarden, cao en pensioenen, kunt u contact opnemen met Jaap Breunesse, j.breunesse @hibin.nl

Contact Hibin Opleidingen

Voor meer informatie over het kennisbeleid van Koninklijke Hibin en Hibin Opleidingen kunt u contact opnemen met Ghislaine Hoenderboom, manager Hibin Opleidingen. G.hoenderboom@hibin.nl.
Of raadpleeg de website van Hibin Opleidingen.