Dag van de mantelzorg 10 november a.s.
Dag van de mantelzorg 10 november a.s.
Een mooie aanleiding om mantelzorg bespreekbaar te maken. Wist je dat al 1 op de 4 medewerkers werk met zorg combineert voor een naaste. Vaak gaat dat zonder problemen en wordt er op de werkvloer nauwelijks over gesproken. Maar mantelzorg kan ook zwaar drukken op iemand en een beetje hulp kan een hoop verlichting brengen. Hibin en de vakbonden willen dat er over gesproken kan worden. Op de website van Hibin staat daarom sinds kort een speciaal deel over werk en mantelzorg, met praktische handvatten voor werkgevers en medewerkers.
Een onderwerp dat iedereen raakt
Mantelzorg begint vaak onverwacht. Een vader krijgt gezondheidsproblemen, een partner wordt ernstig ziek of een kind heeft extra zorg nodig. Je springt bij, omdat dat vanzelfsprekend voelt. Daarom zien veel mensen zichzelf niet als mantelzorger, ook niet als de zorg maanden of jaren duurt en steeds meer tijd en energie vraagt.
Voor de medewerker betekent dat een voortdurende balans tussen thuis en werk. Voor de werkgever blijft de situatie vaak onzichtbaar, totdat het misgaat. De signalen zijn meestal wel te zien: vaker vrij vragen, deadlines niet halen, sneller emotioneel zijn, vermoeidheid of regelmatige ziekmeldingen. Wie te lang doorgaat zonder steun, loopt het risico op overbelasting. Dat kan uiteindelijk leiden tot (grijs) verzuim en uitval.
Het onderwerp wordt de komende jaren alleen maar belangrijker. Door de vergrijzing zullen steeds meer medewerkers zorg voor een naaste moeten combineren met hun werk. Rapporten van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) en adviezen van de Sociaal-Economische Raad (SER) laten zien hoe urgent het is om dit bespreekbaar te maken. Dat geldt ook voor de bouwmaterialenhandel.
Thuis goed, werk goed
De kern van de boodschap is eenvoudig: praat erover. Een open gesprek tussen medewerker en leidinggevende is vaak al de belangrijkste stap. Dat hoeft niet meteen tot oplossingen te leiden. Begrip en een luisterend oor nemen bij veel medewerkers al stress weg. Bovendien laat zo'n gesprek zien dat het veilig is om de thuissituatie op het werk te bespreken.
Daarna is er vaak meer mogelijk dan gedacht. Denk aan tijdelijk andere werktijden, taken die collega's (tijdelijk) overnemen of afspraken over thuiswerken. Belangrijk is dat de afspraken worden vastgelegd en regelmatig worden geëvalueerd. Mantelzorg is namelijk geen probleem dat in één keer is opgelost. Het is vaak een langer proces, waarin de situatie steeds kan veranderen.
Werkgevers die samen met hun medewerkers naar oplossingen zoeken, merken dat het loont. Ze hebben minder verzuim en verloop, en hun medewerkers zijn vitaler, loyaler en meer tevreden.
Wat kun je als werkgever doen?
Mantelzorg een plek geven in je organisatie hoeft niet ingewikkeld te zijn. Je kunt het opnemen in je HR- of vitaliteitsbeleid, maar je kunt ook zonder formeel beleid direct aan de slag. De website geeft concrete tips voor drie groepen:
- Organisatie en HR: zorg dat regelingen rond mantelzorg bekend, actueel en goed vindbaar zijn. Maak het een vast gespreksonderwerp tussen leidinggevende en medewerker, en laat weten waar medewerkers binnen en buiten de organisatie terecht kunnen voor steun.
- Leidinggevenden: vraag actief naar de combinatie van werk en zorg, denk mee over oplossingen en kijk naar de lange termijn. Investeren in een medewerker die mantelzorger is, levert inzetbaarheid, gezondheid en loyaliteit op. Een handige praatplaat helpt om het gesprek te voeren.
- Collega's: maak het onderwerp in het team bespreekbaar en kijk samen of werk tijdelijk kan worden overgenomen. Mantelzorg kan immers iedereen overkomen.
Daarnaast zijn er praktische hulpmiddelen. Een mantelzorgmakelaar kan de medewerker helpen de zorg thuis te organiseren. Er is zelfs een speciale groep makelaars die zich richt op werkgevers en werkende mantelzorgers. Verder bieden de Wet arbeid en zorg en de Wet flexibel werken wettelijke mogelijkheden voor verlof en aanpassing van werktijden. Ook in de cao Hibin zijn afspraken gemaakt over mantelzorg.
Wat kun je als medewerker doen?
Ook voor medewerkers staat er veel informatie op de website. Het begint met de vraag: ben ik eigenlijk mantelzorger? Een korte online test helpt je daarachter te komen. Je bent vaak sneller mantelzorger dan je denkt.
Verder vind je tips om het gesprek met je leidinggevende goed voor te bereiden. Bijvoorbeeld door vooraf op te schrijven wat er speelt, waar je tegenaan loopt en wat je nodig hebt. Je vindt er ook een overzicht van ondersteuning buiten het werk, zoals het steunpunt mantelzorg of Wmo-loket van je gemeente, de mogelijkheden via je zorgverzekeraar, juridische hulp van vakbonden FNV, CNV en De Unie, en het platform van MantelzorgNL.
Aan de slag
Mantelzorg is geen privézaak die buiten de deur van het bedrijf blijft. Het raakt de inzetbaarheid van medewerkers en daarmee ook de organisatie. Door het onderwerp bespreekbaar te maken, help je medewerkers om werk en zorg vol te houden. Zo blijven zij behouden voor je bedrijf.
